Voordat je vraagt wat een paard voor ons kan doen, vraag je eerst af wat een paard is.

Paarden zijn sociale, gevoelige, belichaamde wezens voor wie relaties essentieel zijn. Ze zijn anders dan wij. Als prooidieren is hun eerste reactie op gevaar meestal weglopen of vluchten, als ontsnappen mogelijk is; agressie ontstaat meestal pas wanneer ze zich bedreigd voelen en niet weg kunnen. Binnen de kudde helpen sociale relaties en rangordes hun gedeelde leven te ordenen; ze geven een gevoel van orde en van erbij horen. Voor een paard is de kudde meer dan gezelschap: ze is een deel van wat de wereld vertrouwd maakt. Dankzij hun uitstekende geheugen herkennen ze bekende mensen, paarden en plekken, en onthouden ze eerdere ervaringen. Hun gedrag wordt ook gevormd door instincten die over generaties zijn doorgegeven.

Zelfs een hoef, die hard en ongevoelig lijkt, hoort bij een uiterst gevoelig systeem. Via zicht, tast, proprioceptie en andere zintuigen nemen paarden de grond onder zich waar en passen ze hun bewegingen met opmerkelijke precisie aan. In een kleine stal is Madre niet één keer op haar slapende veulen gestapt.

Het paard heeft zich ontwikkeld als grazend dier dat een groot deel van de dag beweegt, kiest en relatief kleine hoeveelheden ruwvoer eet. Zijn spijsvertering is ingesteld op een gestage stroom vezelrijk voedsel, niet op een paar grote maaltijden.

Voeden is niet alleen eten. Het is beweging, verkenning, keuze en tijd. Een paard kan dicht bij de grond grazen, aan hogere begroeiing knabbelen en naar bladeren of vruchten in de bomen reiken, waarbij het een nek uitstrekt die een hoofd van wel twintig kilo draagt.

Als we bepalen hoe een gedomesticeerd paard wordt gevoerd, bepalen we veel meer dan wat er in zijn maag terechtkomt.

Neem het land weg, en je neemt meer weg dan gras. Misschien neem je ook beweging, verkenning, sociaal leven, keuze en de ritmes van het gewone paardenleven weg.